ABD askeri harekati ile Venezuela başkanı dün “ABD yargısına teslim edilmek üzere” yola çıktı… Harekatın doğruluğu/yanlışlığı kısmı benim uzmanlığım değil. Ancak 2022 sonrası jeopolitik tarafta dikkatimi çeken önemli bir detay var.

• Rusya Ukrayna’ya ilk girdiği zaman bütün yorumcuların ortak görüşü “kısa süre içinde” Rusya’nın önemli ölçüde ilerleme kaydetmesi idi. Gelecek ay savaşın dördüncü yılı bitecek.
• Orta Doğu 2023’te tekrardan karıştığı zaman ABD’nin İran’a müdahalesi “katastrofik sonuçlar doğurabilir” deniyordu. Trump görevi devir aldıktan sonra, İran genelkurmay başkanı uyuduğu odasında füze ile vuruldu. ABD, İran içinde birçok noktayı vurdu. Peki sonuçlar dünya açısından katastrofik oldu mu? Petrol fiyatları 2025 yılında sert bir düşüş bile gösterdi…
• Venezuela başkanı dün ABD özel kuvvetleri tarafından evinden alındı. Yönetimi geçici süre ile Trump yönetimi üstlendiğini açıkladı. Trump’ın dün düzenlediği basın toplantısında “Country” yerine yanlışlıkla bir an “Company” derken sözü düzeltmesi de çok enteresan bir detaydır. ABD kongresi dahil herkes olayı anlamaya çalışırken, dünyanın geri kalanından durama tepkiler nasıldı? Sevinenler dahi oldu. Örneğin; Arjantin devlet başkanı…

Ekonomik boyutlara bakıldığında dünya çok kutuplu yorumları “verisel olarak” teyit edilse de konu “askeri güç/saha operasyonları” ve kısaca “Saf kas kuvveti” dendiğinde dünya gerçekten çok kutuplu mu?

Peki o zaman “ekonomik boyuttan” kutup tartışmasını ele alıp 2022 sonrası için “yeni dünya düzeni” deyip, yorumun doğruluğunu GDP/Ticaret/Rezerv verileri ile doldurmak ne kadar doğru? Kutuplardan biri elini masaya vurduğunda masadaki tartışma birden ses kesiyorsa…

Gelelim konunun uzmanlığım alanına…

Petrol: ABD bunu petrol içtin yaptı abi… Bu yorumlar bence çok sığ… ABD Enerji Ajansı’nın Şubat 2024 tarihli raporunda Venezuela’nın kanıtlanmış rezervleri 2023 verileri ile çok net bir şekilde gösteriliyor zaten. Raporun güncel versiyonu gelecek ay yayınlanacak. Büyük oyunda asıl değişken Venezuela petrolü olsaydı, Trump ilk döneminde de bu adımı atabilirdi.

Country Analysis Brief:

Venezuela

Last Updated: February 8, 2024

Next Update: February 2026

Dünyada kanıtlanmış petrol rezervlerinin %17’si Venezuela’da bulunuyor.

Sosyalist devrim sonrası Venezuela’nın üretim rakamları da her geçen yıl kötüleşiyor zaten. Maduro görevi aldığından (2013) sonrası dönemde de günlük petrol üretimi miktarı her geçen yıl kötüleşti.

• Mevcutta dünyanın en büyük petrol üreticisi ABD.ABD günde 13.8 milyon varil üretim yaparken Venezuela’nın üretim miktarı sadece 1 milyon varil.

• 2010’ların başından itibaren ABD petrol üretimi nerdeyse 3x artarken,Venezuela günlük 2.5 milyon varilden 1 milyona gerilemiş. Daha da önemli bir konu; Petrol üretimi için gereken altyapısı çok kötü durumda. Dünyanın en büyük petrol rezervi denmesi haberi seksileştirse de üretim kapasitesi/altyapı düşünüldüğünde “kısa vadeli” hızlı bir üretim artışı çok gerçekçi de değil gibi…
• Orta/Uzun vadede evet üretim artar. Evet, ABD’li enerji şirketleri orta vadede fayda görebilir. Mevcutta ise coğrafyada sadece Chevron faaliyet gösteriyor ve günlük üretim miktarı 150-200k varil. Chevron’un global bazda günlük toplam üretim miktarı düşünüldüğünde , 3 milyon varil civarı, Venezuela kısmı“fındık/fıstık”… Orta vadede fayda görebilirler… Altyapı yatırımları tamamlandıkça
• Uzun vadede ise petrol talebinde “elektrikli araçlara geçiş” veya karbondan uzaklaşma ile gerileme yaşanabileceği için Venezuela operasyonu uzun vadeli risk/return açısından ABD için gerçekten ne kadar çekici? Zaman gösterecek…

Kısa vadede petrol piyasasında bu değişkenden/Hafta sonu yaşananlar sonrası kimler yararlanır?

• Petrol altyapısını satanlar… HAL, SLB, BKR gibi isimler. Daha da varlar. Bu isimlerden daha fazla yararlanacak olanlar da vardır. Do your own research please:) Trump, milyarlarca dolar yatırımın ABD’li petrol devlerinden (CVX ve XOM başlıca) geleceğini açıkladı.Bu yatırımlar kimin aracılığı ile gerçekleştirilecek?
• Mevcutta sahada bulunduğu için “trader’ların” üretim rakamlarına takılmadan “al butonuna” basacağı isim ise: Chevron
• Venezuela petrolü “ağır” ve bunu işleyen rafineriler “light sweet’e” göre daha iyi kar marjı yapısına sahip oluyor. Ekim ayında en çok Venezuela petrolu işleyen ABD’li rafineri Valero oldu.Toplamda 1.6 milyon varil Venezuela petrolü işledi… Total işlediği rakamın (Bütün ülkelerden gelen) ise 2025 yılında nerdeyse günlük 3 milyon olması bekleniyor. Ocak sonunda Q4’25 bilançosu açıklanacak.

Kısa vadede kimler kaybedecek?

• Venezuela rezervlerini ABD’li şirketler ele geçirecek düşüncesi ile “arz-talep” dengesi korkuları ile “petrolün kendisi:)”. 2026 yılında zaten 1m-1.5m varil/günlük arz fazlası öngörenler vardı. 2026 yılında Venezuela etkisi çok olmasa da 2027-2030 arası düşünüldüğünde arz-talep değişkeni (Arz aratacak spekülasyonu) petrol vadeli kontratlarında fiyat eğrisini etkiler… Uzun vadeli petrol kontratlarındaki fiyatlaryakın vadeye göre daha sert geri çekilme yaşar.
• Venezuela’nın mevcutta petrolünü sattığı isimler almaya devam edecek dendi. Trump bunu demiş olsa da “piyasa fiyatının aşağısında” satmak istemeyecektir. Kısaca: Çin daha pahalıya satın almak durumunda kalabilir… Çin’in toplam petrol ithalatına bakıldığında ise rakam gene çok ciddi bir oran değil…

Orta vadede kimler kazanır? Kimler kaybeder?

• ABD’li petrol şirketleri ve altyapı oyuncuları kazanır “gibi”. Ancak sektör açısından rekabette “oyun değiştiren bir boyut” olması için ABD’de kaya petrolü üretiminde ciddi bir gerileme gerekir. Bu durumda petrol fiyatları $40’lı seviyelere gelmeden bence saf spekülasyon kalmaya devam eder. Bu durumda sektöre nette nasıl etki eder? Cevabı siz verin.
• Kanada işin zor abicim:) Bütün bu sürecin en net kaybeden ismi. Topraktan elde edilen petrol yapısı ile Venezuela petrolü uyumlu. Kanada’nın üretimi ise çok daha maliyetli. USDCAD FX çaprazı USD lehine 2026-2030 arasında sağlam bir yükseliş trendi yaşayabilir.

Uzun vadede durum ise petrol talebindeki değişimine bağlı. Dünyayı insanlık olarak ne kadar seviyoruz? Bizim dışımızdaki yaşamlara ne kadar saygı gösteriyoruz/göstereceğiz? Gelecek nesillere ne bırakmak istiyoruz? Borç dışında… Onu zaten eledik artık… Cepte…

Bütün bu yazının özeti: Trump’ın yaptığı bu hamlenin ana değişkeni bence petrol değil. Petrol yancı bir değişken.

Ana değişken ise bir mesaj: “En güçlü orduya hala açık ara ben sahibim”. Güç kullanarak barış? Gene oksimoron:)… 2022-Günümüz fiyatlamlarında çok gördüğümüz “geçmiş korelasyonlar dışı fiyatlamlar”, “oksimoron mu” yoksa “yeni düzen mi?”

KPI’larından biri barış anlaşmaları olan Trump başkan (8 ve bir çeyrek. Çeyreği de basın toplantısında açıkladı).

Diğer bir önemli değişken: Cumhuriyetçi partiyi ara seçimler öncesi konsolide etmek.

Diğer değişken: ABD’ye göçen Venezuelalılara yurda dönün çağrısında bulunmak vs. vs….

Ekonomik verilere göre çok kutuplu dünya… Askeri güce göre çok kutuplu olmayan bir dünya?… Dünya ise tek bir dünya:) Yeni dünya düzeni söylemesi kolay ama gerçekten yeni mi?…

Yeni yılın ilk işlem gününden kısa özet;

• ABD endeks vadelileri primlerini “seans içi” koruyamadı. Gene de S&P 500 endeksi %0.19 primle günü sonlandırdı. Dow Jones Sanayi %0.66 primle sonlandırarak “sağlıklı rotasyona” devam edildiğini gösterdi.
• S&P 500 endeksinde yılın ilk işlem gününde enerji sektörü kazandı. Bugün de kazanan olacak.
• Neo-cloud isimleri (CRWV, NBIS, IREN & APLD) çok iyi performans gösterdi. Gelecek hafta APLD’nin bilançosu var. Veri merkezlerine enerji sağlama teması da iyiydi.
• Tesla Q4 üretim/teslimat rakamları sonrası satış yese de “enerji üretimi” kısmında beklentilerin baya bir üstünde rakam açıkladı. Nvidia ve Google’da artı kapanışlar yaptı.
• Altın geçen haftayı %4 üzeri ve gümüş %8 üzeri kayıplar ile sonlandırmış olsa da yeni haftaya malum… Venezuela sonrası alımların kalıcı olup olmayacağını ise Çin’de işlem gören vadeli gümüş fiyatları belirleyecek.İhracat yasağı mantıken Çin’de işlem gören kontratlara satış getirmeli.
• Dün kripto piyasası kötü değildi. Bugün de Bitcoin 92k usd fiyatlamanın üzerinde. Venezuela sonrası risk iştahında sağlam bir gerileme (Hisse piyasasına satış beklentisi) olsaydı bu tarafı bugünden satmaya başlarlardı diye düşünüyorum. Bir düşünce: Petrol fiyatlarında gerileme beklentisi ile enflasyon beklentilerinde gerileme ve bunun F/K çarpanına olumlu etkisi? Sadece bir düşünce.

FT’nin altın fiyatlarına dair 2026 beklentilerini içeren grafiği aşağıda.

ABD endekslerinin tarihsel olarak aylık performansları:

• Ocak ayı tarihsel olarak kötü değil. Hatta Nasdaq için çok iyi.

FT’nin paylaştığı yapay zekanın büyüme üzerine etkilerine dair tablo:

• Goldman ve McKinsey “bullish” beklentileri ship.

• Wall Street’te S&P 500 için 2026’da “bullish”.

Finansal piyasalar açısından heyecanlı bir hafta bizi bekliyor. İyi şanslar.

Bu rapor, Ak Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından, güvenilir olduğuna inanılan kaynaklardan elde edilen bilgi ve veriler kullanılarak hazırlanmıştır. Raporda yer alan ifadeler, hiçbir şekilde veya suretle alış veya satış teklifi olarak değerlendirilmemelidir. Ak Yatırım, bu bilgilerin doğru, eksiksiz ve değişmez olduğunu garanti etmemektedir. Bu sebeple, okuyucuların, bu raporlardan elde edilen bilgilere dayanarak hareket etmeden önce, bilgilerin doğruluğunu teyit ettirmeleri önerilir ve bu bilgilere dayanılarak aldıkları kararlarda sorumluluk kendilerine aittir. Bilgilerin eksikliği ve yanlışlığından Ak Yatırım hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. Ayrıca, Ak Yatırım’ın ve Akbank’ın tüm çalışanları ve danışmanlarının, herhangi bir şekilde bilgiler dolayısıyla ortaya çıkabilecek, doğrudan veya dolaylı zararlarla ilgili herhangi bir sorumluluğu yoktur. Burada yer alan bilgiler, bir yatırım tavsiyesi, yatırım aracının alım-satım önerisi ya da getiri vaadi değildir ve Yatırım Danışmanlığı kapsamında yer almamaktadır. Yatırım Danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak Yatırım Danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Bunlara ilaveten, Ak Yatırım, raporların Internet üzerinden e-mail yoluyla alınması durumunda virüs, hatalı gönderim veya diğer herhangi bir teknik sebepten dolayı alıcının donanımına veya yazılımına gelebilecek herhangi bir zarardan dolayı sorumlu tutulamaz.Ak Yatırım Menkul Değerler A.Ş. 2023